Dziś

Pozornie idealna para przechodzi kryzys, gdy na kilka dni przed ślubem na jaw wychodzą skrywane tajemnice.

Piękni, zamożni i zakochani. Ich zbliżający się ślub będzie jedynie postawieniem kropki nad „i”. No chyba, że do niego wcale nie dojdzie. Na kilka dni przed ceremonią, na jaw wychodzi szokująca informacja o przeszłości przyszłej panny młodej, która stawia ją w bardzo mrocznym świetle. Czy przyszły pan młody znajdzie w sobie tyle miłości, wyrozumiałości i empatii, by zrozumieć i wybaczyć? A może tu nie ma nic do wybaczania? Może wystarczy zaakceptować fakt, że osoba, z którą chce się spędzić resztę życia jest po prostu kimś zupełnie innym niż nam się wydawało? Gdyby się nad tym spokojnie zastanowić, to może być nawet zabawne. Chyba, że okaże się niebezpieczne.

Język: angielski z polskimi napisami

DRAMA, reż. Kristoffer Borgli, USA 2026, 106' czytaj więcej

Sztuka pisania – debata: Michael Kula, Grzegorz Olszański, Piotr Sadzikprowadzenie: Krzysztof Hoffmanntłumaczenie: Szymon Nowak

Wydarzenie transmitowane na CK ZAMEK i Zamek Czyta

Czy pisania można nauczyć? Dziś na to pytanie odpowiada się nieco inaczej niż jeszcze kilka lat temu. Ambicje pisarskie ma wiele osób, ale studiuje się sztukę pisania i wykłada na niej także z wielu innych powodów. Taki kierunek stwarza szczególne warunki do poznawania literatury oraz do świadomego wejścia we współczesne życie literackie czy na rynek książki. Debatować będą praktycy – współtwórcy i wykładowcy pisarskich kierunków w Polsce i w Stanach Zjednoczonych, a jednocześnie pisarze oraz krytycy.

MICHAEL KULA – adiunkt twórczego pisania na Uniwersytecie Waszyngtońskim w Tacoma, gdzie specjalizuje się w prozie (zarówno fikcji literackiej, jak i non-fiction) oraz w dramaturgii. Autor powieści historycznej „The Good Doctor”. Aktualnie przebywa na Fulbright Writer-in-Residence na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – prowadzi zajęcia ze studentami i pracuje nad książką „The Long Alone”, literackim reportażem o podróży Kazimierza Nowaka, Poznaniaka, który samotnie przejechał rowerem Afrykę w latach 30. XX wieku.

GRZEGORZ OLSZAŃSKI – literaturoznawca, poeta, profesor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Współtwórca i dyrektor dydaktyczny sztuki pisania na UŚ. Autor m.in. książek „Śmierć udomowiona”, „Apelacje. Szkice o literaturze i przygodach jej twórców”, „Wiek męski: epopeja rozkładu. Studia o motywach senilnych w poezji polskiej po 1989 roku”. Ostatnio wydał zbiór „Wiersze na zaliczenie” (2025). Stypendysta tygodnika „Polityka”, laureat nagrody im. Kazimiery Iłłakowiczówny. Juror Poznańskiej Nagrody Literackiej.

PIOTR SADZIK – zajmuje się filozofią i historią literatury, a także krytyką literacką i filmową, adiunkt na Wydziale Polonistyki UW, autor książki „Regiony pojedynczych herezji. Marańskie wyjścia w prozie polskiej XX wieku” (m.in. nominacje do Nagrody Literackiej Gdynia w kategorii „Esej”, Poznańskiej Nagrody Literackiej oraz Nagród Naukowych „Polityki”), współredaktor m.in. „Widm Derridy” (wraz z Agatą Bielik-Robson). Jako krytyk publikuje m.in. w „Dwutygodniku”, „Literaturze na Świecie” i „Krytyce Politycznej”. Przygotowuje książkę o twórczości Witolda Gombrowicza. W Uniwersytecie Muri im. Franza Kafki kieruje Katedrą Nawiasu.

KRZYSZTOF HOFFMANN – pracuje w Zakładzie Poetyki i Krytyki Literackiej na UAM, na którym jest również dyrektorem Centrum Afirmacji Literatury. Współtworzył kierunek sztuka pisania, kieruje specjalnością artystycznoliteracką na filologii polskiej. Autor i współautor dwóch książek i ponad 200 tekstów (wywiadów, recenzji, artykułów naukowych), tłumacz (m.in. J. Hillis Miller, H.U. Gumbrecht, D. Haraway). Jego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół poezji współczesnej i literatury eksperymentalnej. Współpracownik Ośrodka Badań nad Awangardą Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Wydarzenie jest częścią Festiwalu Fabuły, który odbywa się się w Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu w dniach 19-23 maja 2026 roku. Pełen program festiwalu:

https://festiwalfabuly.pl/podstrony/130-program/ czytaj więcej

prowadzenie: Piotr Śliwiński
tłumaczenie: Oksana Oszowska

Wydarzenie transmitowane na CK ZAMEK i Zamek CzytaWydarzenie tłumaczone na PJM
Serhij Żadan jest dziś najmocniejszym literackim głosem walczącej Ukrainy, słyszanym dobrze także poza jej granicami. Wspiera żołnierzy na froncie, dowożąc lekarstwa czy sprowadzając samochody, ale również organizując bibliotekę. Nim został żołnierzem, portretował – sugestywnie i dosadnie – przemiany społeczne i język współczesnej Ukrainy oraz transferował do niej ważne dzieła literatury zachodniej. Obywatel i żołnierz ukraiński, pisarz – europejski.
SERHIJ ŻADAN (ur. 1974) – poeta, prozaik, aktywista, tłumacz, wokalista punkowego zespołu Żadan i Psy. Od początku wojny rosyjsko-ukraińskiej włączył się w pomoc Siłom Zbrojnym Ukrainy. W czerwcu 2024 roku wstąpił do Gwardii Narodowej Ukrainy. Założył fundację wspierającą inicjatywy edukacyjne i kulturalne. Zainicjował projekt „Wschód czyta”, mający na celu zapełnienie bibliotek obwodów donieckiego i ługańskiego. Jego książki przetłumaczono na kilkanaście języków. Po polsku ukazały się ostatnio zbiór opowiadań „Arabeski”, kronika wojennego Charkowa „W mieście wojna”, dziennik poetycki „Skrypnykówka.” Wcześniej tomiki wierszy: „Historia kultury początku stulecia”, „Drohobycz”, „Etiopia” i „Antena”. Powieści: „Big Mac”, „Depeche Mode”, „Anarchy in the UKR”, „Hymn demokratycznej młodzieży”, „Woroszyłowgrad”, „Mezopotamia”, „Internat”.
Wielokrotnie nagradzany za twórczość literacką – jest m.in. laureatem Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus, Austriackiej Nagrody Państwowej za Literaturę Europejską, Nagrody „Mosty Berlina”, Nagrody im. Josepha Conrada i Nagrody im. Hannah Arendt. Otrzymał tytuł „Człowieka roku” przyznawany przez „Gazetę Wyborczą”, Medal Wolności, Pokojową Nagrodę Księgarzy Niemieckich, tytuł profesora honorowego na Wolnym Uniwersytecie Ukraińskim w Monachium, 22 maja odbierze tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego.
PIOTR ŚLIWIŃSKI (ur. 1962) – historyk i krytyk literatury, profesor na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kierownik Zakładu Poetyki i Krytyki Literackiej, kurator Festiwalu Poznań Poezji. Autor, współautor i redaktor kilkunastu książek, m.in. „Wolny wybór. Stulecie wierszy 1918–2018”, „Dyskursy, w dyskursach. Szkice o krytyce i literaturze lat ostatnich”. Juror Poznańskiej Nagrody Literackiej, przewodniczący kapituły nagrody w latach 2015–2021. Ostatnio w wydawnictwie WBPiCAK przygotował antologię „Odwracanie porządku. Wybór wierszy z lat 80. XX wieku” (2024) oraz „Życie na wszelki wypadek. Wybór wierszy z lat 90. XX wieku” (2025).
Wydarzenie jest częścią Festiwalu Fabuły, który odbywa się się w Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu w dniach 19-23 maja 2026 roku. Pełen program festiwalu:

https://festiwalfabuly.pl/podstrony/130-program/ czytaj więcej

W teatrze życia, w teatrze pamięci: Weronika Murek („Urodziny”) i Paweł Sołtys („Monolok”) – spotkanie autorskie
prowadzenie: Joanna B. Bednarek

Wydarzenie transmitowane na CK ZAMEK i Zamek Czyta.
Dwie książki, w których dwoje bohaterów – aktorka (u Murek) i fryzjer męski (u Sołtysa) spoglądają na swoje życie z perspektywy jego drugiej połowy. Rzemieślnik i artystka opowiadają nam historie zanurzeni w swoich środowiskach oraz w żywiołach swoich języków. Ich słowa mają siłę i wagę. Autokreacja, surrealna wyobraźnia, poczucie humoru uwodzą i wciągają nas swoją ostentacyjną fikcyjnością, by tym skuteczniej skonfrontować z realnością i chaosem świata.
WERONIKA MUREK (ur. 1989) – prozaiczka i dramatopisarka, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego. Za debiutancką prozę „Uprawa roślin południowych metodą Miczurina” (2015) otrzymała Nagrodę Literacką im. Witolda Gombrowicza, nominację do Paszportu „Polityki”, Nagrody Literackiej Nike oraz Nagrody Literackiej Gdynia. W 2015 roku za sztukę „Feinweinblein” zdobyła Gdyńską Nagrodę Dramaturgiczną, a cztery lata później za zbiór dramatów pod tym samym tytułem była ponownie nominowana do Paszportu „Polityki”. Za swoją trzecią książkę, „Dziewczynki. Kilka esejów o stawaniu się”, otrzymała nominację do Nagrody Literackiej Gdynia. W 2025 roku ukazała się jej powieść „Urodziny”. W tym samym roku otrzymała nominację do Nagrody im. Juliana Tuwima przyznawaną za całokształt twórczości.
PAWEŁ SOŁTYS (ur. 1978) – pisarz i muzyk, autor piosenek. Jako Pablopavo wydał kilkanaście płyt, zagrał około tysiąca pięciuset koncertów. Jego opowiadania ukazywały się w „Lampie”, „Ricie Baum”, „Studium”, „Notatniku Literackim” i „Twórczości”. Za prozatorski debiut „Mikrotyki” otrzymał Nagrodę Literacką im. Marka Nowakowskiego, Nagrodę Literacką Gdynia, znalazł się w finale Nagrody Literackiej Nike oraz był nominowany do Paszportu „Polityki”, Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida i Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza. Za drugą książkę „Nieradość” otrzymał nominację do Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida, a także znalazł się wśród nominowanych do Nagrody Literackiej im. Juliana Tuwima przyznawanej za całokształt twórczości. W 2024 roku ukazała się jego trzecia książka prozatorska „Sierpień”, za którą otrzymał nominację do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy oraz trafił do finału Nagrody Literackiej Nike. W 2026 roku ukazała się najnowsza powieść „Monolok”.
JOANNA B. BEDNAREK – historyczka literatury i kultury współczesnej; dr nauk humanistycznych. Współredaktorka kilku tomów zbiorowych ‒ ostatnio „To wróci. Przeszłość i przyszłość pandemii" (2022). Redaktorka naczelna dwutygodnika „CzasKultury.pl” . Z Przemysławem Czaplińskim opracowała internetowe kompendium „Kultura przed prawem 1989‒2024. Przewodnik".
Wydarzenie jest częścią Festiwalu Fabuły, który odbywa się się w Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu w dniach 19-23 maja 2026 roku. Pełen program festiwalu:

https://festiwalfabuly.pl/podstrony/130-program/ czytaj więcej

Film "Arco" Ugo Bienvenu.
Czas trwania 1 godzina 28 minut. Film dla osoób powyżej 10 roku życia.
Kraj produkcji: Francja. Gatunek animowany.
Arco cofa się w czasie o 850 lat, do roku 2075. To świat, w którym rządzą roboty, a natura jest w zagrożeniu. Dzięki pomocy nowo poznanej Iris bohater spróbuje odbyć jeszcze jedną podróż przez stulecia i wrócić do domu.
Treści wrażliwe: katastrofa klimatyczna
Język: francuski i angielski z polskimi napisami, polską audiodeskrypcją. Pokaz w czawartek 21 maja także z tłumaczeniem na polski język migowy.
ARCO, reż. Ugo Bienvenu, Francja 2025, 88' czytaj więcej

Przejmująca, osobista podróż do własnych korzeni, film, który choć rozgrywa się w kręgu jednej rodziny, zrywa ze zbiorowym wstydem i wyparciem. Carla Simón tym razem zabiera nas do hiszpańskiej Galicji, by odtworzyć pewne lato z własnej młodości. 17-letnia Marina przyjeżdża do miasteczka Vigo po dokument, niezbędny, by dostała studenckie stypendium. Pozornie błahy, biurokratyczny wymóg wydobywa na jaw rodzinną tajemnicę, jest świadectwem ukrywanej przez lata prawdy, przerwaniem zmowy milczenia. Simón jest mistrzynią w portretowaniu rodziny: jej ukrytej struktury, wrażliwych miejsc, rytuałów, maskarad. Pojawienie się Mariny, brakującego ogniwa w łańcuchu wspomnień i pokoleń, aktywuje wypartą przeszłość i wewnętrzne konflikty. Kanty dramatu obyczajowego łagodzi poetycki, niesłychanie zmysłowy język Romeríi, w której spotykają się różne plany czasowe, przeszłość – dosłownie – ożywa, a w fikcję wplecione zostały materiały z prywatnego archiwum.
Język: hiszpański, kataloński, francuski, galicyjski z polskimi napisami
ROMERÍA, reż. Carla Simón, Hiszpania 2025, 114’ czytaj więcej

Po czterech latach Joachim Trier powraca z nowym tytułem! „Wartość sentymentalna” to wielkie, mistrzowskie kino – poruszająca, słodko-gorzka opowieść o rodzinie, wspomnieniach i pojednaniu po latach. Porównywany do najlepszych filmów Bergmana, zachwyca krytyków na całym świecie i umacnia status Triera jako jednego z najwybitniejszych współczesnych twórców.

Film opowiada historię sióstr, Nory (Renate Reinsve) i Agnes (Inga Ibsdotter Lilleaas), w których życiu po latach nieobecności niespodziewanie pojawia się ojciec, uznany reżyser Gustav (Stellan Skarsgård). Nie wraca jednak sam, lecz z hollywoodzką gwiazdą (Elle Fanning), która chce poznać historię ich rodziny.
Język: norweski, angielski z polskimi napisami
WARTOŚĆ SENTYMENTALNA, reż. Joachim Trier, Norwegia, Niemcy, Dania 2025, 133' czytaj więcej

„Wolność po włosku” to elektryzujący portret wybitnej włoskiej pisarki Goliardy Sapienzy, która latami czekała na odkrycie, jednej z najbardziej niezwykłych kobiet lat 80. – niepokornej outsiderki wymykającej się wszelkim kategoriom. Prezentowany na MFF w Cannes, najnowszy film Mario Martone („Nostalgia”) to opowieść o przyjaźni, siostrzeństwie i potrzebie wolności.
Bohaterka filmu to dojrzała, wyzwolona kobieta – złodziejka, kochanka i niespełniona pisarka. Aby związać koniec z końcem, Goliarda (Valeria Golino) jest w stanie wiele zaryzykować. Gdy w końcu trafia do więzienia, zaprzyjaźnia się z młodszymi od siebie kobietami. Po wyjściu na wolność, w trakcie upalnego rzymskiego lata, dzięki nim odrodzi się na nowo. Na tle burzliwych realiów Włoch lat 80., w cieniu ideologii, represji i rozczarowań, „Wolność po włosku” stawia pytanie o możliwość autentycznej wolności. Czy kobieta może odnaleźć swoje miejsce w świecie, który próbuje ją zamknąć w jednej z patriarchalnych ról?

Goliarda Sapienza to jedna z najwybitniejszych współczesnych włoskich pisarek, której status kultowej przyniosła wydana dopiero pośmiertnie powieść „Sztuka radości”. Portretowana w „Wolności po włosku” przez ikonę włoskiego kina, Valerię Golino, Sapienza nie traciła z oczu swojej wrażliwości i pasji, a przede wszystkim nie dała sobie odebrać prawa do życia na własnych zasadach. Golino umiejętnie pokazuje sprzeczności, które łączyła w sobie jej bohaterka: intelekt i zmysłowość, brawurę i czułość, melancholię i bunt. Mario Martone z właściwą sobie precyzją i głębią psychologiczną kreśli portret kobiety, która śmiało wyprzedzała swoje czasy.
Język: włoski z polskimi napisami
WOLNOŚĆ PO WŁOSKU, reż. Mario Martone, Francja, Włochy 2025, 117' czytaj więcej